Keuzehulpen
Plantvinder
Welke plant past bij jouw situatie?
Probleemhulp
Diagnose en oplossing in drie stappen
Alle planten
Kamerplanten
Weinig licht Grote kamerplanten Makkelijk Huisdierveilig Hangplanten Bloeiend Luchtzuiverend Volle zon Alle categorieen →
Plantproblemen
Bruine randen Gele bladeren Blad krult Slappe bladeren Beestjes Wortelrot Alle problemen →
Plantverzorging
Stekken Water geven Snoeien Verpotten Bemesting Potgrond Alle gidsen →
Home / Gidsen / De beste kamerplanten voor de slaapkamer (en de mythe over zuurstof 's nachts)
Gids

De beste kamerplanten voor de slaapkamer (en de mythe over zuurstof 's nachts)

Plantspecialist Niels
Door Niels, plantspecialist
·7 min leestijd
Sansevieria en Pothos in een rustige slaapkamer met ochtendlicht vanuit een oostraam

De vier beste kamerplanten voor de slaapkamer zijn de Sansevieria, de Zamioculcas, de Epipremnum (Pothos) en de Spathiphyllum. Niet omdat ze de lucht zuiveren of zuurstof afgeven 's nachts, dat is grotendeels mythe, maar omdat ze weinig licht nodig hebben, weinig aandacht vragen en nauwelijks insecten aantrekken. Een slaapkamer is de plek waar je wil slapen, niet zorgen.

De zuurstof-mythe: waarom planten 's nachts geen extra zuurstof geven

Je hebt het vast gelezen: planten in de slaapkamer zijn goed voor de luchtkwaliteit en geven 's nachts zuurstof af. Klinkt logisch, maar klopt niet voor de meeste planten.

Planten maken overdag zuurstof aan via fotosynthese. Dat proces werkt alleen met licht. Zodra het donker wordt, stoppen ze daarmee. Dan ademen ze, net als jij, zuurstof in en ademen ze CO2 uit. Niet veel, maar het gaat de andere kant op dan overdag.

Eén groep doet dit anders: cactussen en vetplanten die CAM-fotosynthese gebruiken. CAM staat voor Crassulacean Acid Metabolism. Deze planten houden hun huidmondjes (de gaatjes waardoor ze gas uitwisselen) overdag gesloten om uitdroging te voorkomen en openen ze 's nachts. Daardoor geven ze 's nachts inderdaad wat zuurstof af. De Sansevieria is zo'n plant.

Maar de hoeveelheid zuurstof die één of twee Sansevieria's in een slaapkamer afgeven, is verwaarloosbaar ten opzichte van het totale luchtvolume in die kamer. Onderzoekers Cummings en Waring toonden in 2020 aan dat je honderden planten per vierkante meter nodig hebt om in een normale kamer een meetbaar verschil te maken (Journal of Exposure Science and Environmental Epidemiology).

De NASA Clean Air Study uit 1989 wordt vaak aangehaald als bewijs dat planten de lucht reinigen. Die studie gebruikte echter gesloten kamers van circa 0,7 kubieke meter met extreem hoge concentraties van bepaalde stoffen. Een woonkamer of slaapkamer werkt zo niet: er is constante ventilatie, grotere ruimtes en lagere concentraties. De resultaten zijn niet één-op-één vertaalbaar.

Voor echte luchtkwaliteitsverbetering in een slaapkamer doet een HEPA-luchtfilter, een goede CO2-meter of gewoon een raam 's nachts op een kier veel meer.

Wat planten wél doen

Planten in de slaapkamer geven visuele rust, een zacht ritme van groei en een reden om elke dag even te kijken. Dat is op zichzelf al genoeg reden. Je hoeft ze geen medische claim mee te geven.

Waarom sommige planten toch goed passen in een slaapkamer

Een slaapkamer stelt andere eisen aan een plant dan een woonkamer. De lichten gaan vroeg uit, de lucht is 's winters vaak droger door verwarming, en ramen staan minder open dan overdag. Drie eigenschappen bepalen of een plant het hier goed doet.

Weinig licht. De meeste slaapkamers hebben een oost- of westraam. Dat geeft 's ochtends of 's middags een paar uur direct licht, de rest van de dag zacht indirect licht. Planten die in de schaduw van een regenwoud zijn geëvolueerd, zijn hier thuis.

Lage waterbehoefte. Je vergeet een plant in de slaapkamer sneller dan in de keuken of woonkamer. Een plant die twee of drie weken zonder water kan, past hier beter dan een plant die wekelijks wil drinken.

Weinig insectenaantrekking. Bloemen met een sterke geur en planten met veel nectarproductie lokken insecten aan. In een slaapkamer wil je dat vermijden. Kies voor bladplanten zonder bloei, of planten met onopvallende bloemen.

Die combinatie sluit een heleboel populaire planten uit, maar de vijf hieronder voldoen aan alle drie.

De vijf beste kamerplanten voor de slaapkamer

1. Sansevieria (vrouwentong) De Sansevieria is de meest geschikte slaapkamerplant. De plant gebruikt CAM-fotosynthese en houdt zijn huidmondjes overdag gesloten, waardoor verdamping minimaal is. Dat maakt hem droogtebestendig: eens per drie tot vier weken water geven is in de meeste slaapkamers genoeg. De Sansevieria groeit traag, vraagt weinig bemesting en trekt zelden insecten aan. Hij tolereert licht van een raam op het noorden tot een raam op het zuiden. Niet naast de verwarming plaatsen: droge warme lucht geeft wel bruine puntjes.

Meer over de Sansevieria lees je op de Sansevieria-pagina.

2. Zamioculcas (ZZ-plant) De Zamioculcas heeft dikke stelen en rhizomen (verdikkingen in de grond) die water opslaan. Daardoor overleeft de ZZ-plant weken zonder water zonder zichtbare schade. Het glanzende donkergroene blad geeft geen geur af en trekt geen insecten. De plant groeit langzaam en compact, ideaal voor een nachtkastje of een kleine vensterbank. Bij lage lichtomstandigheden groeien er minder nieuwe bladeren, maar de bestaande bladeren blijven gezond.

3. Epipremnum (Pothos) De Pothos is een klimmer of hangplant, afhankelijk van hoe je hem plaatst. Hij verdraagt bijna ieder lichtniveau, van helder indirect licht tot een donkere hoek. Nieuwe bladeren verschijnen snel zichtbaar, wat de plant dynamisch maakt zonder dat hij veel onderhoud vraagt. Eens per één tot twee weken water, afhankelijk van de temperatuur en het licht. De lange ranken groeien langzaam in een slaapkamer, maar geven de ruimte karakter.

4. Spathiphyllum (lepelplant) De Spathiphyllum is de enige bloeiende plant in deze lijst, maar de witte bloemen hebben nauwelijks geur. De plant geeft een duidelijk signaal als hij water nodig heeft: de bladeren hangen dramatisch slap, maar herstellen binnen een uur na gieten. Dat maakt het water geven gemakkelijk: je giet als de plant erom vraagt, niet op schema. De Spathiphyllum tolereert weinig licht, maar bloeit pas bij iets meer indirect licht.

5. Chlorophytum (graslelie) De graslelie is de enige plant op deze lijst die veilig is voor katten en honden (ASPCA). Als je huisdieren hebt die 's nachts bij je in de kamer slapen, is de graslelie de verstandige keuze. De plant hangt goed in een pot op een kast en maakt uitlopers met kleine plantjes aan het einde. Weinig licht vertraagt de groei, maar brengt de plant geen schade toe.

Welke planten horen niet in de slaapkamer

Niet elke populaire kamerplant past in een slaapkamer. Drie categorieën die ik zou vermijden.

Calathea en Maranta. Deze planten zijn prachtig maar vragen hoge luchtvochtigheid, doorgaans boven de 60%. Een slaapkamer heeft 's winters door de verwarming vaak maar 30 tot 40% luchtvochtigheid. Het resultaat: bruine randen, oprollende bladeren en een plant die er elke dag slechter uitziet. Dat wil je niet zien vlak voor je gaat slapen.

Ficus elastica (rubberplant). De rubberplant geeft latex af als een blad beschadigd raakt of breekt. Voor mensen met een latexallergie kan contact met dat sap een reactie geven: roodheid, jeuk, of in ernstige gevallen meer. In een slaapkamer raak je de plant makkelijker per ongeluk aan dan overdag in de woonkamer.

Sterk geurende bloemen. Jasmijn, gardenia en stephanotis bloeien mooi, maar hun geur is 's nachts in een kleine, gesloten slaapkamer overweldigend. Geur kan de slaapkwaliteit verstoren, met name bij lichte slapers. Bloeiende planten met neutrale geur, zoals de Spathiphyllum, vormen geen probleem.

Praktische tips voor planten in de slaapkamer

Standplaats. De meeste slaapkamers in Nederlandse woningen hebben een oost- of westraam. Een oostraam geeft 's ochtends twee tot drie uur zacht direct licht. Een westraam geeft dat in de middag. Beide zijn prima voor de planten in deze lijst. Een Sansevieria of ZZ-plant staat ook goed op een meter of twee van het raam af.

Niet naast de verwarming. 's Winters zit een radiator vaak onder het raam. Droge, warme lucht van een radiator geeft bij vrijwel alle kamerplanten bruine bladpunten en vergroot de kans op spint. Zet de plant minimaal 30 centimeter van een actieve radiator.

Niet boven het hoofdeind. Een plant op een plank boven het hoofdeind is decoratief, maar er zijn twee praktische nadelen. Als een blad loslaat, of als je een beetje te enthousiast giet en de pot loopt over, kun je er last van hebben. En bij planten met grotere bladeren kan het bewegingsgeluid van de bladeren bij luchtstroom 's nachts hoorbaar zijn.

Gieten. In een slaapkamer giet ik liever iets te weinig dan te veel. De planten op deze lijst verdragen droogte beter dan natte wortels. Laat de grond bij de Sansevieria en ZZ-plant volledig uitdrogen tussen gietbeurten. Bij de Pothos en graslelie mag de bovenste laag van de grond droog zijn voor je opnieuw giet. Zie ook de gids over water geven aan kamerplanten voor de juiste hoeveelheid per soort.

Aantal planten. Er is geen bovengrens voor het aantal planten in een slaapkamer vanuit gezondheidsoogpunt. Twee tot vier compacte planten geven een rustig beeld. Meer dan dat begint de ruimte te voelen als een plantenwinkel, wat of prettig is of niet, afhankelijk van de smaak.

Wat ik zelf in mijn slaapkamer heb staan

In mijn slaapkamer staan twee Sansevieria's en een Pothos op de kast bij het raam. Ik heb ze niet gekozen vanwege luchtzuivering of zuurstof 's nachts. Ik heb ze gekozen omdat ze niet om aandacht vragen op de plek waar ik wil slapen.

De Sansevieria's krijgen eens in de drie weken water, soms vier weken als ik het druk heb. Ze staan er al drie jaar en zijn nauwelijks gegroeid. Dat vind ik juist fijn: geen nieuwe bladeren op de verkeerde plek, geen druk om te verpotten.

De Pothos hangt op een hoge kast en heeft twee ranken die langzaam naar beneden groeien. Ik steek ze 's winters eens in de maand een stekje van af en zet die in water op het keukenraam. Zo blijft de plant compact en houd ik de slaapkamer rustig.

Geen verwachtingen, geen drama. Dat is precies wat een slaapkamerplant mag zijn.

Veelgestelde vragen

Geeft een Sansevieria 's nachts echt zuurstof af?

Ja, de Sansevieria gebruikt CAM-fotosynthese en opent zijn huidmondjes 's nachts in plaats van overdag. Daardoor geeft de plant 's nachts inderdaad een kleine hoeveelheid zuurstof af. Maar die hoeveelheid is te klein om een meetbaar verschil te maken in een slaapkamer van normale grootte. Onderzoek van Cummings en Waring (2020) laat zien dat je honderden planten per vierkante meter zou nodig hebben voor een merkbaar effect op de luchtkwaliteit.

Hoeveel planten mag je in een slaapkamer zetten?

Er is geen gezondheidskundige limiet aan het aantal planten in een slaapkamer. Planten ademen 's nachts CO2 uit, maar de hoeveelheid die één, twee of zelfs tien kamerplanten produceren is verwaarloosbaar ten opzichte van wat jij zelf uitademt. Vanuit praktisch oogpunt zijn twee tot vier compacte planten prettig: genoeg om het ruimte te geven, weinig genoeg om het rustig te houden.

Kunnen planten in de slaapkamer allergische reacties veroorzaken?

Dat hangt af van de plant en de persoon. Bloeiende planten met veel stuifmeel, zoals een roos of een lelie, kunnen bij mensen met een pollenallergie reacties geven. Bladplanten zonder bloei, zoals de Sansevieria, Pothos of ZZ-plant, geven vrijwel nooit allergische reacties. Een uitzondering is de Ficus elastica: die geeft latex af bij beschadiging van het blad, en mensen met een latexallergie kunnen daarop reageren.

Mag een plant boven het hoofdeind staan?

Ja, dat mag. Er is geen gezondheidsreden om dit te vermijden. Twee praktische punten om te overwegen: bij te veel water kan de pot druppelen, en bij grote bladeren kan bladbeweging bij luchtstroom 's nachts hoorbaar zijn. Zet een plant boven het hoofdeind in een lichte pot met een schotel eronder, dan is het risico verwaarloosbaar.

Helpen planten in de slaapkamer tegen slaapproblemen?

Niet via luchtkwaliteit of zuurstof, want dat effect is wetenschappelijk niet aangetoond in normale slaapkamers. Wel zijn er aanwijzingen dat contact met natuur, ook visueel, een rustgevend effect heeft op het zenuwstelsel. Een plant kijken voor het slapengaan kan ontspannend werken, maar dat is psychologisch, niet biochemisch. Als je slaapproblemen hebt, biedt een HEPA-filter, goede ventilatie of een CO2-meter meer concreet resultaat dan extra planten.

Lees ook

Bronnen

Dit advies is mede gebaseerd op onderzoek van universiteiten en instituten.

Lees meer

Meer weten over?

Sansevieria Zamioculcas Epipremnum Spathiphyllum Chlorophytum Water gevenLicht