Is een Kaaps viooltje giftig voor katten?
Een Kaaps viooltje (Saintpaulia) is veilig voor katten. De ASPCA Animal Poison Control bevestigt dat de plant niet giftig is voor katten, honden en paarden. Je kunt deze bloeier zonder zorgen op tafel of in de vensterbank zetten met je kat in de buurt.
Je krijgt een bloeiend Kaaps viooltje cadeau en je kat zit er meteen met haar neus bovenop. De pluizige bladeren zijn aanlokkelijk om aan te knabbelen. Hoe veilig is dat eigenlijk?
Waarom is een Kaaps viooltje veilig voor katten?
Het Kaaps viooltje staat met naam en toenaam in de officiële plantenlijst van de Amerikaanse ASPCA Animal Poison Control, met de classificatie: veilig voor katten, honden en paarden. De plant bevat geen calcium-oxalaat-kristallen, geen melksap, geen saponinen en geen alkaloïden die bij andere kamerplanten voor klachten zorgen. Botanisch is het een Saintpaulia uit de Gesneriaceae-familie, dezelfde familie als de eveneens veilige Streptocarpus. Sinds 2010 plaatsen botanici de Saintpaulia binnen het geslacht Streptocarpus, sectie Saintpaulia. Voor de winkel en voor je kat verandert er niets: dezelfde plant, dezelfde geruststelling.
Wat doe je als je kat ervan heeft gegeten?
Heeft je kat een blaadje of bloemetje opgegeten? Dan hoef je niets bijzonders te doen. Ruim de plantresten op en houd je kat de eerste uren in de gaten. Bij grote happen pluizig blad kan een kat een keer braken, niet door gif maar door de hoeveelheid plantvezel in de maag. Dat trekt vanzelf weer bij. Houdt het braken aan of wordt je kat suf, bel dan je dierenarts. De Saintpaulia zelf is dan vrijwel zeker niet de oorzaak.
- Verwijder eventuele plantresten uit de bek.
- Spoel de bek met lauw water, niet forceren.
- Bel je dierenarts of de Dierenartsenpost.
- Bewaar een plantfragment voor identificatie.
Bij verdenking direct contact opnemen met je dierenarts.
Hoeveel is gevaarlijk?
Er is geen toxische drempel voor het Kaaps viooltje, omdat de plant geen schadelijke stoffen bevat. Een kat die in één keer veel blad of bloem eet kan last krijgen van mechanische maagirritatie, net zoals bij het eten van gras. Geen reden voor paniek, wel reden om de plant net buiten kauwbereik te zetten als je de plant zelf gunt. De fluwelen bladeren en zachte bloemen overleven herhaalde kat-aandacht niet en gaan er lelijk uitzien.
Botanische context
Het Kaaps viooltje komt niet van Kaap de Goede Hoop, maar uit de Usambara-bergen in Tanzania, in Oost-Afrika. De Duitse koloniaal Walter von Saint Paul ontdekte de plant in 1892 en stuurde zaden naar Europa, vandaar de geslachtsnaam Saintpaulia. De plant hoort tot de Gesneriaceae-familie en is geen echt viooltje: echte viooltjes (Viola) zitten in een totaal andere familie (Violaceae). De volksnaam ontstond door de oppervlakkige gelijkenis van de bloemkleur en -vorm. In de huiskamer kennen we vooral hybriden van Saintpaulia ionantha, met bloemen in paars, blauw, roze, wit of meerkleurig en bladeren met een typische zachte beharing.
Vaak verward met
Het echte viooltje uit de tuin, ook bekend als violaatje of stiefmoedertje, lijkt qua naam en bloemvorm op het Kaaps viooltje, maar is een totaal andere plant uit de familie Violaceae. Goed nieuws: ook Viola tricolor en de gewone tuinviolen staan bij de ASPCA als niet giftig voor katten. Dus of je nu het Afrikaanse kamerplantje hebt of een bakje violen op het balkon, je kat loopt geen risico. Verwarrend is dat 'viooltje' in het Nederlands twee heel verschillende planten dekt, die toevallig allebei veilig zijn.
Sommige mensen denken bij de naam Kaaps viooltje aan een soort lelie, omdat lelies ook in potten op tafel staan en in fel bloeiende kleuren komen. Belangrijk verschil: echte lelies (Lilium en Hemerocallis) zijn levensgevaarlijk voor katten en kunnen acuut nierfalen veroorzaken bij minimale inname. Het Kaaps viooltje heeft daar niets mee te maken: het is geen lelie, geen familie en niet giftig. Lees de aparte gids over lelies en katten als je twijfelt over een bloeiende plant in huis.
Botanisch gezien hoort het Kaaps viooltje sinds 2010 binnen het geslacht Streptocarpus, sectie Saintpaulia. De gewone Streptocarpus die je in tuincentra koopt onder die naam, met grotere langwerpige bladeren en hangende klokvormige bloemen, is een naast familielid en staat bij de ASPCA ook als veilig voor katten. Beide planten delen dezelfde geruststelling, je hoeft geen onderscheid te maken voor je kat.
Een Kaaps viooltje is een van de zeldzame bloeiende kamerplanten waar je zonder reserve van kan genieten met een kat in huis. De ASPCA bevestigt dat de hele Saintpaulia veilig is voor katten, honden en paarden. Wil je nog meer bloeiende veilige planten? Combineer hem met een Calathea voor blad en een Peperomia voor groen. Allemaal op de niet-giftige ASPCA-lijst. Voor wie zijn collectie wil uitbreiden zonder zorgen: bekijk de niet-giftige kamerplanten voor huisdieren.
Veelgestelde vragen
Is een Kaaps viooltje giftig voor katten? ▼
Nee. De ASPCA Animal Poison Control noemt Saintpaulia (Kaaps viooltje, African violet) expliciet als veilig voor katten, honden en paarden. De plant bevat geen oxalaten, geen saponinen en geen melksap. Je kunt hem zonder zorgen in huis hebben.
Mijn kat heeft een blaadje van mijn Saintpaulia opgegeten, moet ik me zorgen maken? ▼
Nee. Het Kaaps viooltje bevat geen schadelijke stoffen. Je kat kan wel een keer braken door de hoeveelheid vezel en sap, net als na het eten van gras. Bij aanhoudend braken bel je je dierenarts, maar de plant zelf is dan niet de oorzaak.
Zijn de bloemen ook veilig, of alleen het blad? ▼
Alle delen van het Kaaps viooltje zijn veilig: blad, stengel, bloem en wortel. De ASPCA maakt geen onderscheid tussen plantdelen omdat de hele Saintpaulia op de veilige lijst staat. Ook de pluizige bladeren en de gekleurde bloemen kun je dus zonder zorgen binnen kauwbereik laten staan, al gaat de plant dan wel snel lelijk worden.
Is een gewoon viooltje uit de tuin (Viola tricolor) ook veilig voor mijn kat? ▼
Ja. Ook de tuinviolen en het driekleurig viooltje (Viola tricolor) staan bij de ASPCA als veilig voor katten. Beide planten die in het Nederlands 'viooltje' heten zijn dus geruststellend, ook al zijn ze botanisch geen familie van elkaar.
Welke planten lijken op een Kaaps viooltje maar zijn wel gevaarlijk? ▼
Bloeiende potplanten als amaryllis, cyclaam en vooral echte lelies (Lilium en Hemerocallis) worden soms in dezelfde bloeisetting verkocht en zijn fors giftiger voor katten. Lelies zijn zelfs levensgevaarlijk en kunnen nierfalen veroorzaken. Het Kaaps viooltje zelf blijft op de veilige lijst.
Is het Kaaps viooltje ook veilig voor honden? ▼
Ja. De ASPCA noemt Saintpaulia veilig voor honden, katten en paarden. Voor alle drie de huisdieren geldt dezelfde geruststelling.
Bronnen
- African Violet (Saintpaulia spp.): veilig voor honden, katten en paarden · ASPCA Animal Poison Control
- Violet (Viola spp.): veilig voor honden, katten en paarden · ASPCA Animal Poison Control
- Saintpaulia ionantha (botanische context en herclassificatie binnen Streptocarpus) · Missouri Botanical Garden