Is een maretak (mistletoe) giftig voor katten?
Een maretak is giftig voor katten en honden. De Europese maretak (Viscum album) bevat viscotoxinen en lectinen die maag-darmklachten veroorzaken en bij grotere hoeveelheden het hart en de bloeddruk kunnen beïnvloeden. Ook de Amerikaanse mistletoe (Phoradendron) is giftig; de ASPCA classificeert mistletoe als giftig voor katten en honden. Bel je dierenarts als je huisdier bessen of blad heeft gegeten.
De maretak hangt in december boven menig deurpost voor de kus eronder. Voor katten en honden is de traditie minder romantisch: dit is een giftige plant, en de witte bessen vallen precies op snuffelhoogte.
Welke stof maakt een Maretak giftig?
De maretak bevat viscotoxinen en lectinen: eiwitten die cellen beschadigen en het maagdarmkanaal irriteren. Bij kleine hoeveelheden blijft het doorgaans bij braken, kwijlen en diarree; bij grotere innames kunnen bloeddrukdaling, een vertraagde hartslag en neurologische klachten optreden. Alle delen zijn giftig: blad, stengel en de kleverige witte bessen. Juist die bessen zijn het praktische risico van de kerstversiering: ze drogen in, vallen en rollen weg, en worden dagen later alsnog gevonden door een spelende kat of een stofzuigende hond.
Welke symptomen krijgt mijn kat?
De klachten verschijnen doorgaans binnen enkele uren na inname:
- Kwijlen
- Braken en diarree
- Buikpijn en verminderde eetlust
- Sloomheid
- Bij grotere hoeveelheden: lage bloeddruk, trage hartslag of wankel lopen
- Zelden, bij grote innames: stuipen
Wat doe je als je kat ervan heeft gegeten?
Raap gevallen bessen en blad op en schat in hoeveel er weg is. Bij een enkel besje of blaadje volstaat het om je kat goed in de gaten te houden; bel je dierenarts zodra klachten verschijnen. Bij meerdere bessen of zichtbare symptomen bel je direct. Hang maretak sowieso zo dat er geen delen boven vloer of meubels kunnen vallen, of kies kunstmaretak: visueel hetzelfde effect, nul risico.
- Verwijder eventuele plantresten uit de bek.
- Spoel de bek met lauw water, niet forceren.
- Bel je dierenarts of de Dierenartsenpost.
- Bewaar een plantfragment voor identificatie.
Bij verdenking direct contact opnemen met je dierenarts.
Hoeveel is gevaarlijk?
Een enkel besje geeft bij de meeste katten milde maagklachten; het risico stijgt met de hoeveelheid. Het venijn zit in de onzichtbaarheid: gevallen bessen verdwijnen onder de kast en worden later gevonden. Wie echte maretak ophangt, doet er goed aan de vloer eronder dagelijks te checken zolang de tak hangt, en de tak na de feestdagen meteen op te ruimen in een gesloten afvalbak.
Botanische context
De maretak is een halfparasiet die op takken van loofbomen groeit en zijn water en mineralen uit de gastheerboom haalt. In Nederland groeit hij vooral in Zuid-Limburg op populieren en fruitbomen. De kersttraditie stamt uit voorchristelijke tijden, toen de altijd groene bol in de kale winterboom als teken van levenskracht gold. De naam vogellijm verwijst naar de kleverige bessen, die door vogels worden verspreid; diezelfde vogels zijn overigens grotendeels ongevoelig voor de gifstoffen die zoogdieren wél raken.
Vaak verward met
December brengt meerdere planten met een waarschuwing in huis: naast de maretak zijn ook de kerstster (mild) en de amaryllis (vooral de bol) giftig voor katten. De veilige uitzondering in het kerstassortiment is de kerstcactus, die volgens de ASPCA volledig onschuldig is en precies in de donkere maanden bloeit.
Veilige alternatieven uit onze collectie
Deze planten zijn volgens ASPCA veilig voor katten en geven een vergelijkbaar gevoel of uiterlijk.
De maretak is giftig voor katten en honden, en zijn rol als hangende kerstversiering maakt het risico sluipend: het gevaar valt letterlijk naar beneden. Check de vloer dagelijks zolang de tak hangt, of kies kunstmaretak. Voor levende kerstsfeer zonder zorgen is de kerstcactus het veilige alternatief; meer opties vind je bij de veilige planten voor katten en honden.
Veelgestelde vragen
Mijn kat heeft een besje van de maretak gegeten, wat moet ik doen? ▼
Raap de overige bessen op en houd je kat goed in de gaten. Bij een enkel besje blijft het meestal bij milde maagklachten; bel je dierenarts zodra er klachten verschijnen of als er meerdere bessen verdwenen zijn.
Zijn de witte bessen het gevaarlijkste deel van de maretak? ▼
Blad, stengel en bessen zijn allemaal giftig. De bessen vormen in de praktijk het grootste risico omdat ze van de hangende tak vallen en op de vloer blijven liggen, waar huisdieren ze dagen later nog vinden.
Is kunstmaretak een goed alternatief? ▼
Ja. Kunstmaretak geeft hetzelfde visuele effect zonder enig risico en is met huisdieren de verstandigste keuze. Hang je toch echte maretak, check dan dagelijks de vloer eronder en ruim de tak na de feestdagen direct op.
Is de maretak ook gevaarlijk voor honden? ▼
Ja. De ASPCA classificeert mistletoe als giftig voor honden en katten. Honden lopen extra risico omdat ze gevallen bessen van de vloer eten.
Bronnen
- Mistletoe: giftig voor katten en honden · ASPCA Animal Poison Control Center
- Mistletoe: Poisons · Pet Poison Helpline