Is jasmijn giftig voor katten?
Het hangt af van welke jasmijn. Echte jasmijn (Jasminum), sterjasmijn (Trachelospermum) en Madagaskar jasmijn (Stephanotis) staan bij de ASPCA als niet giftig voor katten. Valse jasmijn (Gelsemium sempervirens) is levensgevaarlijk en hoort niet in huis bij een kat. Check altijd de Latijnse naam op het label.
Een plant die in de winkel jasmijn heet, kan totaal verschillende dingen doen bij je kat. De ene is volkomen veilig, de andere kan binnen uren levensgevaarlijk worden. Cruciaal om de botanische naam te checken voordat je iets in huis haalt.
Welke stof maakt een Jasmijn giftig?
De naam jasmijn wordt in winkels en tuincentra gebruikt voor planten uit minstens vier botanische families. Drie van die families bevatten geen bekende toxische stoffen voor katten. Jasminum (de echte witte jasmijn) hoort tot de Oleaceae en staat bij ASPCA Animal Poison Control letterlijk als niet giftig. Trachelospermum jasminoides (Toscaanse of sterjasmijn) hoort tot de Apocynaceae en is ook bij ASPCA als niet giftig geclassificeerd. Stephanotis floribunda (Madagaskar jasmijn, ook bekend als bruidsbloem) zit in dezelfde groep als de oleander-familie, maar staat bij ASPCA als niet giftig. Gelsemium sempervirens is het uitzondering-geval. Deze klimplant heet in het Engels yellow jessamine of Carolina jasmine en heeft helemaal niets met de echte jasmijn te maken. Hij bevat gelsemine en aanverwante indol-alkaloïden in elk plantdeel, ook de nectar. Deze stoffen verstoren de werking van het zenuwstelsel en kunnen bij katten leiden tot ademhalingsverlamming.
Welke symptomen krijgt mijn kat?
Bij de niet-giftige jasmijnen verwacht je geen klachten. Hooguit een keer braken door vezels in de maag, niet door gif. Bij valse jasmijn (Gelsemium) gaat het anders. Daar zie je een acuut neurologisch beeld, soms al binnen 30 minuten na de hap:
- Sloomheid en wankel lopen
- Verwijde pupillen
- Kwijlen of moeite met slikken
- Trillen of spierschokken
- Vertraagde hartslag
- Zwakke of oppervlakkige ademhaling
- Stuiptrekkingen
- Bewusteloosheid bij grote dosis
Wat doe je als je kat ervan heeft gegeten?
Bepaal eerst om welke jasmijn het gaat. Heb je een gele bloem op een klimplant en weet je niet zeker wat het is, ga dan uit van valse jasmijn en bel direct je dierenarts. Maak een foto van de plant, of beter, neem een takje mee voor identificatie. Bij echte jasmijn, sterjasmijn of Madagaskar jasmijn hoef je niets te doen als je kat een blad heeft aangeknaagd. Ruim de plantresten op en houd je kat een paar uur in de gaten. Bij valse jasmijn telt elke minuut. Buiten kantooruren kun je in nood de ASPCA Animal Poison Control bellen op +1-888-426-4435 (Engelstalig, 24/7, betalend).
- Verwijder eventuele plantresten uit de bek.
- Spoel de bek met lauw water, niet forceren.
- Bel je dierenarts of de Dierenartsenpost.
- Bewaar een plantfragment voor identificatie.
Bij verdenking direct contact opnemen met je dierenarts.
Hoeveel is gevaarlijk?
Voor echte jasmijn, sterjasmijn en Madagaskar jasmijn is er geen toxische drempel, omdat ze geen toxische stoffen bevatten. Voor valse jasmijn (Gelsemium) is elke hoeveelheid een risico. Twee of drie bladeren zijn al gedocumenteerd als ernstige vergiftigingen bij kleine huisdieren. Ook de nectar is giftig, dus een kat die op een bloem likt heeft al iets binnen. De plant is in Nederland geen typische kamerplant, maar wordt soms via tuincentra of internet aangeboden als geurklimmer voor de veranda. Lees het label.
Botanische context
Vier verschillende plantenfamilies dragen ergens de naam jasmijn. Jasminum officinale (echte witte jasmijn, Oleaceae) is een geurklimmer uit Azië. Trachelospermum jasminoides (Toscaanse of sterjasmijn, Apocynaceae) komt uit Zuidoost-Azië en wordt veel als tuinklimmer gebruikt. Stephanotis floribunda (Madagaskar jasmijn of bruidsbloem, Apocynaceae) is een tropische kamerklimmer uit Madagaskar. Gelsemium sempervirens (valse jasmijn of Carolina-jasmijn, Gelsemiaceae) is een Noord-Amerikaanse klimplant met gele trompetbloemen. Gardenia jasminoides (Cape jasmine, Rubiaceae) heet in het Engels jasmine vanwege de geur, maar is botanisch geen jasmijn en staat bij ASPCA als niet giftig voor katten. De gemeenschappelijke deler is de geur, niet de familie. Daarom is de Latijnse naam op het label de enige betrouwbare check.
Vaak verward met
Gardenia jasminoides wordt in het Engels Cape jasmine genoemd, maar hoort tot de Rubiaceae en is geen jasmijn. ASPCA classificeert Gardenia als niet giftig voor katten. De vermelding cape jasmine op een Gardenia-label kan verwarrend zijn, maar de plant zelf is veilig in huis.
Bruidsbloem en Madagaskar jasmijn zijn dezelfde plant. Hij wordt vaak verkocht voor bruidsboeketten en valt onder dezelfde familie als oleander, wat mensen op het verkeerde been zet. ASPCA noteert hem desondanks als niet giftig voor katten. Wel kan een grote hap blad mechanische maagklachten geven, net als bij elke vezelige plant.
Lelies hebben niets met jasmijn te maken, maar staan in dezelfde valkuil-categorie: planten met dezelfde Nederlandse naam die compleet verschillende risico's geven. Echte lelies zijn levensgevaarlijk voor katten en geven acuut nierfalen. Net als bij jasmijn moet je de Latijnse naam op het label checken voordat je een plant koopt of een boeket binnenhaalt.
Veilige alternatieven uit onze collectie
Deze planten zijn volgens ASPCA veilig voor katten en geven een vergelijkbaar gevoel of uiterlijk.
Wil je een jasmijn in huis met een kat: kies een echte Jasminum, een sterjasmijn (Trachelospermum) of een Madagaskar jasmijn (Stephanotis). Drie veilige opties die geuren als een zomeravond. Laat de gele Gelsemium in het tuincentrum staan, dat is een andere plant met dezelfde naam en een totaal ander risico. Op zoek naar alternatieven? Bekijk onze kamerplanten zonder risico voor huisdieren.
Veelgestelde vragen
Welke jasmijn is veilig voor mijn kat? ▼
Jasminum spp. (echte jasmijn), Trachelospermum jasminoides (sterjasmijn of Toscaanse jasmijn) en Stephanotis floribunda (Madagaskar jasmijn, ook bekend als bruidsbloem) staan alle drie bij de ASPCA als niet giftig voor katten. Gardenia jasminoides (Cape jasmine) is ook veilig, ondanks de naam.
Welke jasmijn is gevaarlijk voor katten? ▼
Gelsemium sempervirens, in het Nederlands valse jasmijn of Carolina-jasmijn, in het Engels yellow jessamine of Carolina jasmine. Deze klimplant met gele trompetbloemen bevat gelsemine-alkaloïden die het zenuwstelsel aanvallen en bij katten levensgevaarlijk zijn. Geen jasmijn in botanische zin, wel een plant die zo verkocht wordt.
Mijn kat heeft op een Toscaanse jasmijn gekauwd, moet ik me zorgen maken? ▼
Nee. Trachelospermum jasminoides staat bij ASPCA als niet giftig voor katten. Ruim de plantresten op en houd je kat een paar uur in de gaten. Bij een grote hap blad kan ze tijdelijk braken door vezels in de maag, niet door gif.
Hoe herken ik valse jasmijn? ▼
Gelsemium heeft gele trompetbloemen, smalle puntige bladeren en groeit als klimplant. Echte jasmijn heeft meestal witte of roze sterbloemen. Twijfel je in het tuincentrum, vraag dan naar het label met de Latijnse naam. Staat er Gelsemium, dan hoort de plant niet in huis bij een kat.
Welke veilige planten geuren net zo lekker als jasmijn? ▼
Een echte Jasminum officinale geeft de klassieke jasmijngeur en is veilig voor katten. Een Stephanotis (Madagaskar jasmijn) bloeit zoeter en geurig in huis. Beide zijn door ASPCA bevestigd als niet giftig. Wil je liever een bladplant zonder bloem, dan zijn Calathea en Peperomia veilige alternatieven.
Bronnen
- Jasmine (Jasminum species): niet giftig voor honden, katten en paarden · ASPCA Animal Poison Control
- Star Jasmine (Trachelospermum jasminoides): niet giftig voor katten, honden en paarden · ASPCA Animal Poison Control
- Madagascar Jasmine (Stephanotis floribunda): niet giftig voor katten, honden en paarden · ASPCA Animal Poison Control
- Yellow Jessamine (Gelsemium sempervirens): toxic plant entry · ASPCA Animal Poison Control