Is bamboe giftig voor katten?
Het hangt af van de soort. Echte bamboe (Phyllostachys, Fargesia, Bambusa) staat bij de ASPCA als veilig voor katten. Lucky bamboo (Dracaena sanderiana) is geen echte bamboe en is giftig: hij hoort tot de Dracaena en bevat saponinen. Heavenly bamboo (Nandina domestica) is ook geen bamboe en is gevaarlijker: hij bevat cyanogene glycosiden.
Je twijfelt over die bamboe in de vensterbank, want de naam komt op drie heel verschillende planten terug. De ene mag gewoon naast de kattenmand staan, de andere hoort niet eens in een huis met dieren. Het verschil zit niet in hoe de plant eruit ziet, maar in de Latijnse naam op het labeltje.
Welke stof maakt een Bamboe giftig?
Echte bamboe hoort tot de grassenfamilie (Poaceae, ook wel Gramineae genoemd). De ASPCA noemt Phyllostachys aurea expliciet veilig voor katten, honden en paarden. Hetzelfde geldt voor andere echte bamboe-soorten die je als kamerplant of tuinplant tegenkomt, zoals Fargesia en Bambusa. Er zijn geen voor katten relevante gifstoffen in deze planten.
Lucky bamboo lijkt door de gegroefde stengels op bamboe, maar is botanisch een Dracaena sanderiana. Hij hoort tot dezelfde groep als de drakenboom en de kornoeljeplant, en bevat dezelfde saponinen. Die zeepachtige stoffen prikkelen het maagdarmkanaal van de kat en geven daarnaast vaak sufheid en opvallend wijde pupillen. De ASPCA noemt dit beeld consistent bij alle Dracaena-soorten.
Heavenly bamboo (Nandina domestica) hoort tot de berberis-familie en heeft niets met bamboe te maken behalve de naam. Hij bevat cyanogene glycosiden: stoffen die in het lichaam blauwzuur (cyanide) vrijmaken. Bij katten kan dat zwakte, coordinatieverlies, krampen en in ernstige gevallen ademhalingsfalen geven. Dodelijke afloop is bij huisdieren zeldzaam, maar de ASPCA noemt dit risico wel expliciet.
Welke symptomen krijgt mijn kat?
Bij echte bamboe verwacht je geen vergiftigingssymptomen. Bij lucky bamboo zie je vooral maag- en darmklachten en gedragsveranderingen. Bij heavenly bamboo zijn de signalen zwaarder en kunnen ze het zenuwstelsel en de ademhaling raken. Wacht niet af tot het beeld duidelijk wordt: bij verdenking op lucky of heavenly bamboo bel je de dierenarts.
- Echte bamboe: meestal geen symptomen, hooguit een keer overgeven door de hoeveelheid vezel
- Lucky bamboo: braken, soms meerdere keren
- Lucky bamboo: diarree of zachte ontlasting
- Lucky bamboo: sufheid en minder spelen
- Lucky bamboo: opvallend wijde pupillen
- Lucky bamboo: kwijlen of smakken
- Lucky bamboo: verminderde eetlust
- Heavenly bamboo: zwakte en slappe houding
- Heavenly bamboo: coordinatieverlies (wankelen, struikelen)
- Heavenly bamboo: krampen of trillen
- Heavenly bamboo: snelle of moeizame ademhaling
- Heavenly bamboo: in ernstige gevallen sufheid die overgaat in coma
Wat doe je als je kat ervan heeft gegeten?
Eerst kijken om welke plant het gaat. Maak een foto, bewaar een stukje stengel en kijk of er een labeltje bij ligt. Bij echte bamboe (Phyllostachys, Fargesia, Bambusa) hoef je niets bijzonders te doen. Ruim de plantresten op en houd je kat een paar uur in de gaten. Eet ze veel in één keer, dan kan ze tijdelijk overgeven door de vezel. Dat trekt vanzelf weer bij.
Bij lucky bamboo (vaak herkenbaar aan een glazen vaasje met water en kiezels) haal je de plantresten uit haar bek en spoel je de mond met lauw water. Houd haar 12 tot 24 uur in de gaten op braken, diarree en sufheid. Komt het beeld niet binnen een dag tot rust, of zie je sterk wijde pupillen en wankelen, dan bel je de dierenarts.
Bij heavenly bamboo ga je direct naar de dierenarts, ook zonder duidelijke symptomen. Cyanide werkt snel en kan de zuurstofopname blokkeren. Niet eerst googelen, niet eerst observeren. Neem een stukje van de plant mee voor identificatie. Buiten kantooruren bel je de Dierenartsenpost. De ASPCA Animal Poison Control is 24/7 bereikbaar op +1-888-426-4435 (Engels, betalend).
- Verwijder eventuele plantresten uit de bek.
- Spoel de bek met lauw water, niet forceren.
- Bel je dierenarts of de Dierenartsenpost.
- Bewaar een plantfragment voor identificatie.
Bij verdenking direct contact opnemen met je dierenarts.
Hoeveel is gevaarlijk?
Bij echte bamboe is er geen toxische drempel. Een kat kan eraan knabbelen zonder dat het kwaad kan. Bij lucky bamboo geven een paar happen meestal milde maagklachten die binnen een dag overgaan. Veel meer stengel in één keer kan heftiger braken en uitdroging geven, en pupillen en gedrag kunnen langer afwijken. Bij heavenly bamboo bestaat geen veilige hoeveelheid. Een paar bessen of bladeren kunnen al genoeg zijn voor zenuw- en ademhalingsklachten. Kittens, oudere katten en katten met een gevoelige gezondheid reageren bij elke giftige variant sterker dan een gezonde volwassen kat.
Botanische context
Echte bamboe hoort bij de grassenfamilie (Poaceae) en is botanisch gezien een snelgroeiend gras met houtige stengels. De stengels zijn gesegmenteerd, hol en hebben karakteristieke knopen. Phyllostachys (gele bamboe) en Fargesia (klompbamboe) zijn de soorten die je in Nederland het meest tegenkomt, in tuinen of grote potten op het terras. Bambusa is een tropische verwant die soms als kamerplant wordt verkocht.
Lucky bamboo is een marketing-naam voor Dracaena sanderiana. De plant groeit van origine in Centraal-Afrika en hoort bij de Asparagaceae. De gegroefde stengels en de manier waarop ze in spiralen worden gevormd doen aan bamboe denken, maar genetisch zit hij dichter bij een drakenboom dan bij een grasplant.
Heavenly bamboo (Nandina domestica) komt uit Oost-Azie en hoort bij de berberis-familie (Berberidaceae). De fijne, geveerde bladeren en rode bessen doen aan een siertuin denken, niet aan bamboe. De naam komt van de bamboe-achtige stand van de stengels, niet van een familieband. In Nederlandse tuincentra wordt hij ook verkocht als sierheester.
Vaak verward met
De belangrijkste verwarring in dit hele cluster. Lucky bamboo wordt overal als bamboe verkocht, vaak in een glazen vaasje met water en kiezels, maar hij is botanisch een Dracaena. Daarmee bevat hij dezelfde saponinen als andere drakenbomen en is hij giftig voor katten. Herken hem aan de glad-gegroefde, vaak gespiraliseerde stengels met een toefje smal blad bovenaan. Echte bamboe heeft fijnere, hardere stengels met duidelijke knopen en vaak meer takvertakking. Meer over dit cluster lees je in de Dracaena-gids voor katten.
Heavenly bamboo, in Nederland ook wel hemelse bamboe, is een tuin- en sierheester die geen enkele familieband met bamboe heeft. Hij bevat cyanogene glycosiden die bij katten zwakte, krampen en ademhalingsproblemen kunnen geven. Herken hem aan de fijne, geveerde bladeren in rood-bronzen tinten en de helderrode bessen in trossen. Echte bamboe heeft geen bessen en geen geveerd blad. Zie je deze plant in huis of in de tuin bij een kat, dan hoort hij weg of buiten haar bereik.
Bamboepalm is geen bamboe, maar een echte palm die door zijn dunne, bamboe-achtige stammetjes zo heet. De ASPCA noemt hem veilig voor katten. Dat is goed nieuws: als je deze plant in huis hebt onder de naam bamboepalm, hoef je je geen zorgen te maken. Meer over palmen en welke soorten veilig zijn lees je in de palm-gids voor katten.
Veilige alternatieven uit onze collectie
Deze planten zijn volgens ASPCA veilig voor katten en geven een vergelijkbaar gevoel of uiterlijk.
Echte bamboe mag gewoon in huis bij een kat. Phyllostachys, Fargesia en Bambusa staan alle drie bij de ASPCA als veilig. Twijfel je over een plant met bamboe in de naam, check dan de Latijnse naam op het labeltje. Zie je Dracaena sanderiana of Nandina domestica staan, dan gaat die plant niet mee naar huis. Voor de tropische look zonder zorgen kies je een Calathea, Peperomia of Musa. Op zoek naar alternatieven? Bekijk onze kat-vriendelijke kamerplant-collectie.
Veelgestelde vragen
Is echte bamboe giftig voor katten? ▼
Nee. De ASPCA noemt Phyllostachys aurea (gele bamboe) en de bredere bamboe-groep veilig voor katten, honden en paarden. Een hap blad of stengel geeft hooguit wat overgeven door de hoeveelheid vezel, geen gif.
Is lucky bamboo giftig voor katten? ▼
Ja. Lucky bamboo is botanisch geen bamboe, maar een Dracaena sanderiana. De plant bevat saponinen die bij katten braken, diarree, sufheid en wijde pupillen kunnen geven. Bij een paar happen volstaat thuis observeren, bij heftiger klachten bel je de dierenarts.
Is heavenly bamboo giftig voor katten? ▼
Ja, en gevaarlijker dan lucky bamboo. Nandina domestica bevat cyanogene glycosiden die in het lichaam blauwzuur vrijmaken. Bij katten kan dat zwakte, krampen en ademhalingsproblemen geven. Bij verdenking ga je direct naar de dierenarts, ook zonder duidelijke symptomen.
Is een bamboepalm hetzelfde als bamboe? ▼
Nee. Bamboepalm (Chamaedorea seifrizii) is een echte palm en hoort tot de palm-familie. Hij heet zo door de dunne, bamboe-achtige stammetjes, maar bevat geen voor katten gevaarlijke stoffen. De ASPCA noemt hem veilig.
Hoe weet ik welke bamboe ik in huis heb? ▼
Check de Latijnse naam op het labeltje of zoek hem op aan de hand van een foto van blad en stengel. Phyllostachys, Fargesia en Bambusa zijn echte bamboe en veilig. Dracaena sanderiana (gegroefde stengels, vaak in water) is lucky bamboo en giftig. Nandina domestica (fijn geveerd blad, rode bessen) is heavenly bamboo en gevaarlijk.
Mijn kat heeft op lucky bamboo gekauwd, moet ik me zorgen maken? ▼
Haal de plantresten uit haar bek en spoel de mond met lauw water. Houd haar 12 tot 24 uur in de gaten op braken, diarree en sufheid. Zijn de klachten mild, dan trekt het meestal vanzelf bij. Zie je sterk wijde pupillen, wankelen of aanhoudend braken, bel dan de dierenarts.
Bronnen
- Bamboo (Phyllostachys aurea, Gramineae): veilig voor katten, honden en paarden · ASPCA Animal Poison Control
- Heavenly Bamboo (Nandina domestica): giftig voor katten door cyanogene glycosiden · ASPCA Animal Poison Control
- Dracaena (waaronder Dracaena sanderiana, lucky bamboo): giftig voor katten door saponinen · ASPCA Animal Poison Control
- Nandina (heavenly bamboo): cyanogene glycosiden, clinical signs en eerste hulp · Pet Poison Helpline